DE NIEUWE PLANT

Vandaag was ik even bij Ds. Zoutendijk van de Jacobikerk op bezoek. We hadden elkaar al even de hand geschut toen ik op het Moderamen overleg van de Jacobikerk iets kwam vertellen over het project. Bij hem in de keuken zag ik dat hij aan de achterkant van zijn woning uitkijkt tegen een groot kerk-gebouw. “Dat is de Het Heilig Hart van Jezus’ kerk gebouw,” zei hij. “Het was een katholieke kerk, maar nu zijn het allemaal woningen geworden.”

Ik dacht al dat er wat vreemds aan het gebouw was. De ramen leken modern, en was dat nou een balkon? Dat klopte dus inderdaad.

We weten allemaal dat kerkgebouwen leeg komen te staan en dan van functie veranderen. Ze worden veranderd in winkelcentra, wijkgebouwen, of disco. In Utrecht Overvecht zag ik van de week voor het eerst een kerkgebouw dat een moskee was geworden. Dit kerkgebouw was dus veranderd in woningen. Toen ik er later langsreed zag ik dat het mooie woningen geworden waren. Op de een of andere manier vind ik het echter toch altijd verdrietig.

Hallo - en welkom op de nieuwe site van het project ‘De Nieuwe Plant’ van de Protestantse Gemeente Utrecht. Via deze website hopen we u te informeren over de voortgang van het project. Hier vind u interessante links, feiten, ideeën en artikelen die betrekking hebben op het stichten van een nieuwe gemeente.

Wat is De Nieuwe Plant? De Nieuwe Plant is een gemeentestichtingsproject van de PKN Utrecht (ofwel de Protestantse Gemeente Utrecht, PGU). Hierin werken de Nieuwe Kerk en de Jacobikerk samen, alsmede ook een aantal andere personen. De intentie is te komen tot het initieren van een nieuwe gemeente binnen PGU verband.

Deze website wordt regelmatig bijgehouden en bijgewerkt. Ook bent u hartelijk uitgenodigd uw commentaar achter te laten!

’S avonds waren Theo en ik uitgenodogd om op het Moderamen overleg van de Jacobikerk een en ander over het project te vertellen. Het was de eerste keer dat ik Ds. Zoutendijk van de Jacobikerk ontmoette.We waren in totaal met 10 mensen; ondermeer Arjan Markus (missionaair predikant Jacobikerk) en ook Johan Blok (voorzitter) die ik al ontmoet had. Ik ervoer de houding als voorzichtig maar wel positief. Arjan Markus gaf duidelijk aan dat we niet moeten communiceren dat dit project komt in plaats van de huidige missionaire commitments van de Jacobikerk, maar daarnaast. Dat is natuurlijk helemaal waar, en ik hoop ook dat er een soort synergie kan ontstaan (al weet ik nog niet hoe, maar ik bid er wel voor!). Verder sprak Ds. Zoutendijk een waar woord toen hij zei dat mensen soms uit onvrede uit een kerk weggaan, en dat het soms meer karakter en commitment vraagt om ergens te blijven en mee te helpen, dan om weg te lopen.
Iets anders wat hij mooi zei, was dat hij, en de meeste mensen binnen het bestuur van de Jacobikerk nog niet echt de gelegenheid hadden gehad om ‘de beweging van de geest hierin te ervaren.’ Kijk, dat vind ik nou mooi. Een pinkster of charismatische broeder zou hebben gezegd: ‘ik heb God’s stem nog niet gehoord.’ Maar de geest beweegt net zo goed in de gevestigde kerk – en een dominee die met zijn geestelijk oor zoekt naar ‘de beweging van de geest’ luistert net zo goed. Ik hoop dat we allemaal steeds beter leren luisteren naar de beweging van de geest!

Wow, wat een dag gisteren. Ik was, samen met een aantal andere gemeentestichters, uitgenodigd voor een bijeenkomst op het Landelijk Diensten Centrum (LDC) van de PKN. Daar hadden wij een ontmoeting met Mevr. Willemze en Ds. Van der Heuvel: twee mensen die mee hebben geholpen om de ‘kerkorde’ van de PKN vorm te geven. De Kerkorde is zeg maar het Burgerlijk Wetboek van de PKN: het beschrijft, in enigszins Juridische vorm, hoe de PKN is georganiseerd, wie wat mag of moet doen, en wat de juiste kerkvormen zijn. De PKN heeft in Nederland 2400 gemeentes, dus om dat goed vorm te geven is een hele klus.
Die kerkorde is dan ook wel een juweeltje. De termen duizelen me allemaal. Ik schat dat hij 200 pagina’s dik is. Echt alles is geregeld; voor mij als gozer uit ‘de vrije sector’ (de evangelische beweging met haar ongebonden kerkvormen) wel even wennen!

Maar nu is er in de PKN echt iets aan het gebeuren! Enerzijds worstelt de PKN nauurlijk met teruglopende bezoekers- en ledenaantallen; anderzijds zijn er ook allerlei nieuwe vormen en uitingen aan het ontstaat. Gemeentestichting is ‘hot’: er zijn meer en meer initiatieven die als zodanig kunnen worden aangemerkt. Tijdens een landelijke ontmoetingsdag afgelopen November werd echter duidelijk dat de huidige kerkorde het deze gemeetestichters niet makkelijk maakt.

Vandaar dat de bijeenkomst gisteren werd georganiseerd. Er lagen eigenlijk twee vragen op tafel: 1. welke mogelijkheden biedt de huidige kerkorde aan gemeentestichters, en 2. op welke manier zou de kerkorde eventueel moeten kunnen worden aangepast om gemeentestichting beter te faciliteren.

De openheid van Mevr. Willemze en Ds. Van der Heuvel was geweldig. Ik zat gewoon te genieten. Dat deze twee mensen, die toch al zoveel gezien hebben, zo open en zo warm dit soort vragen kunnen stellen, en bereid zijn om dit verder vorm te geven (Ds. Van der Heuvel is al met emiritaat!), vond ik hartverwarmend. En het geeft mij ook hoop: hoop dat er steeds meer mogelijk is, en steeds meer plaats voor nieuw leven is in de PKN.

We hebben over van alles gesproken: kerkvormen, beleid, vertegenwoordiging in de classus, bevoegdheden, etc. Om even een tipje van de sluier op te lichten: het lijkt er op dit moment op dat een gemeentestichtingsproject drie vormen kan aannemen:

• Het kan door het leven gaan, of in ieder geval beginnen, als ‘missionair project.’ In dit geval is het onderdeel van een wijkgemeente.
• Het kan een wijkgemeente worden. Een wijkgemeente kan beslissen een nieuwe gemeente te beginnen; de classus kan dat ook. De nieuwe gemeente is dan echter wijk-gebonden.
• Het kan een ‘gemeente van bijzondere aard worden.’ Dan moet een speciale doelgroep worden benoemd.

Maar waar we het gisteren over gehad hebben is de vraag of er niet ook een speciale categorie moet worden gemaakt voor een ‘gemeentestichtingsproject’ met een aantal aparte mogelijkheden. Nou, dat is maar een idee, en natuurlijk moet dat binnen de PKN door de hele kerkgemeenschap en vooral de synode heen, maar toch heel bemoedigend dat dit gesprek er is – en het heeft veel potentieel!